"Dankzij preteaching start elke leerling de les met vertrouwen"

Preteaching is een effectieve manier om te differentiëren, maar niet evident om te verankeren in de dagelijkse werking. Kijk in de video hoe groepscoach Bea en haar team dat doen.

Lees het interview onder de video.

De leerlingen van het derde leerjaar van basisschool SJSP Campus Zuidlaan in Blankenberge verdelen zich ’s ochtends over de klas van juf Eveline en juf Chadia. Nadat beide leraren de dagplanning hebben overlopen, gaan de leerlingen aan het werk.

Bea De Buyser, groepscoach derde leerjaar, basisschool SJSP Campus Zuidlaan, Blankenberge: “Elke dag hebben de leerlingen 25 minuten begeleid zelfstandig werk (BZW) om de basisdoelen te automatiseren. In die tijd geef ik preteaching. Op die manier zit het echt ingeroosterd zonder dat leerlingen andere lessen missen waar nieuwe leerstof aan bod komt.”

Extra instructietijd

“Tijdens een preteachingmoment reiken we het lesdoel aan, activeren we de relevante voorkennis en leren we de kernbegrippen aan die leerlingen nodig hebben om de nieuwe leerstof te begrijpen.”

“Vandaag hebben we ons voorbereid op een les wiskunde met als doel de analoge klok omzetten naar de digitale klok. Tijdens de preteaching herhalen we zowel het lezen van de analoge als de digitale klok en focussen we op de verschillen. Met die voorkennis top of mind, zijn ze klaar voor de klassikale les waar we analoog naar digitaal omzetten en omgekeerd.”

“Dankzij de extra instructietijd starten ook de leerlingen die moeite hebben met de leerstof goed voorbereid aan de les en kunnen ze de klassikale instructie beter volgen. Het boost hun zelfvertrouwen. Leerlingen durven hun vinger op steken, nemen actief deel en hebben meer succeservaringen.”

“In tegenstelling tot remediëring spijkeren we leerlingen proactief bij, voordat ze het gevoel hebben dat ze achterophinken. De samenstelling van het preteachinggroepje wisselt ook steeds. Afhankelijk van de leerstof selecteren we heel gericht de leerlingen die er nood aan hebben.”

Effectieve werkwijzen bij preteaching

Kernbegrippen aanleren

Leerlingen leren de begrippen die ze moeten kennen om de nieuwe leerstof te begrijpen. Het is verstandig daarbij te focussen op de kernbegrippen. Dat zijn de ‘bouwstenen’ om de nieuwe stof te leren. Je kan als leraar werken volgens de principes van expliciete directe instructie.

Een andere methode die je kan gebruiken is de semantic feature analysis, waarbij je de leerlingen vraagt naar eigenschappen van kernbegrippen (‘Waar gebruik je het voor? Waar vind je het? Waar doet het aan denken?’). Het helpt leerlingen om de kernbegrippen te onthouden, ook op de langere termijn.

Advance organizers aanbieden

Leerlingen krijgen een ‘kapstok’ aangereikt, waarmee ze de nieuwe leerstof kunnen ordenen en overzicht krijgen van de leerstof in een groter geheel. Dat kan bijvoorbeeld in de vorm van een grafisch overzicht of een mindmap, die de leerlingen tijdens de les invullen.

Relevante voorkennis activeren

Nieuwe leerstof begrijpen lukt beter als ze wordt geïntegreerd met wat leerlingen al weten. Vaak beschikken leerlingen over voorkennis. Die fris je op door eerder behandelde stof te herhalen of door de kennis terug te halen aan de hand van vragen of een gesprek met de leerlingen.

Bron: Leerpunt (2025), leidraad ‘Differentiatie: samen naar de meet’, p.42

**Bea De Buyser:** “Doordat we met 3 zijn, dragen we de verschillende noden samen als groep.”

Differentiatie

“De muur die beide klassen scheidt, bestaat deels uit glas, waardoor ze bij elkaar kunnen binnenkijken. Het symboliseert de openheid waarmee de 3 leraren voor de klas staan.”

Bea De Buyser: “In het derde leerjaar hebben we 2 ankerklassen met juf Chadia en juf Eveline als ankerjuf. Als groepscoach sta ik mee in het derde leerjaar en ondersteun ik hen voortdurend. De kinderen zien mij daardoor niet als hun zorgjuf of als een extra juf. Doordat we met 3 zijn, dragen we de verschillende noden samen als groep.”

“De klassen zijn iets groter, maar op die manier kunnen we volop inzetten op differentiatie. Voor de hoofdvakken werken we met 3 niveaugroepen, er is ruimte voor preteaching en remediëring. We zien differentiatie als onderdeel van de brede basiszorg die we als school willen bieden.”

“Elke week zijn we 2 uur kindvrij voor overleg. Dan kijken we: hoe ziet ons lesrooster eruit? Welke doelen komen aan bod? Waar kunnen we preteaching voorzien en wie heeft er nood aan? Het is dus niet zo dat enkel zwakkere leerlingen preteaching krijgen of een keer bij mij komen. We bekijken de hele groep, elke keer opnieuw.”

“Op die manier sta je er als leraar niet alleen voor. Ik voel me heel waardevol omdat we het gevoel hebben dat we de leerlingen kunnen ondersteunen waar ze noden hebben.”

Lees de leidraad ‘Differentiatie, samen aan de meet’ die Thomas More (Expertisecentrum Onderwijs en Leren) voor Leerpunt hertaalde. En op Lerendifferentieren.be vind je een e-course om je in differentiatie te verdiepen.

Berber Verpoest