Gepubliceerd op
Duiding

Omstaanders hebben grote impact bij pesten

Log in om te bewaren.

De pester en zijn slachtoffer zijn niet de enige betrokkenen in een pestsituatie. Ook de omstaanders nemen verschillende rollen op. Zij spelen zelfs een belangrijke rol bij pesten.

 

Soorten omstaanders

  • De assistent van de pester
    Volgt het voorbeeld van de leerling die pest. Hoe meer assistenten, hoe meer het pestgedrag zal voorkomen.
  • De passieve versterker van de pester
    Moedigt het pesten aan door ermee te lachen, het toe te juichen … Versterkt op die manier het pestgedrag.
  • De verdediger of bondgenoot van het slachtoffer
    Neemt het op voor de leerling die wordt gepest. Kan het pesten afremmen door het openlijk in vraag te stellen. Hoe meer verdedigers of bondgenoten, hoe minder het pestgedrag zal voorkomen.
  • De mogelijke verdediger of bondgenoot
    Keurt het pesten af. Vindt dat hij of zij zou moeten helpen, maar doet dat niet.
  • De onverschillige toeschouwer
    Ziet wat er gebeurt, maar denkt: ‘Het zijn mijn zaken niet’.
  • De buitenstaander
    Staat volledig buiten de pestsituatie.

 

Gevolgen voor omstaanders

Pesten kan een diepgaand en langdurig effect hebben op alle betrokkenen. Omstaanders raken vaak in de war door de dingen die ze zien. Soms leren ze om het slachtoffer de schuld te geven, soms voelen ze zich schuldig omdat ze het pesten niet kunnen stoppen.

Als volwassenen weinig ondernemen, geloven omstaanders haast dat machtige leerlingen anderen pijn mogen doen en daardoor zelfs aan status winnen. Ze worden somber en bang en krijgen het gevoel dat ze niet veilig zijn. Zodra ze volwassen zijn, blijven spijt en een gevoel van hulpeloosheid vaak sluimeren.

Positieve rol tegen pesten

Ouders en leraren kunnen kinderen en jongeren wijzen op de impact van pesten. Wanneer omstaanders zich bewust zijn van hun eigen rol, kunnen ze hun gedrag aanpassen. Vaak zullen ze het ook sneller opnemen voor slachtoffers van pesterijen.

Scholen moeten daarnaast werken aan een verbindend schoolklimaat. Zo kunnen ze zorgen dat pesten minder kansen krijgt. Leerlingbemiddeling of peer mediation kan in dat beleid een belangrijke plaats krijgen.

Bron: ‘Werken aan een verbindend schoolklimaat‘ van het Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming.

In september sterk starten met Klasse Magazine?*

  • 4 straffe nummers voor slechts € 10
  • Met doorleesdossier, verhalen en tips
  • Extra: zot zadelhoesje voor abonnees
Ik word abonnee

*Betaal vóór 7 juli en krijg een Klasse-kalender als extraatje