Gepubliceerd op
Duiding

Leerlingen taalvaardiger dankzij CLIL

Hoe staat het met CLIL (Content and Language Integrated Learning) in de praktijk? Dat onderzocht de onderwijsinspectie in 23 secundaire scholen, 2 jaar na de invoering van de mogelijkheid om vakinhouden aan te bieden in het Frans, Engels of Duits. De resultaten staan in de nieuwe Onderwijsspiegel.
 

CLIL-leraren leveren kwaliteitsvol werk

Uit lesobservaties blijkt dat CLIL-leraren kwaliteitsvol lesmateriaal ontwikkelen, consequent en correct de CLIL-taal spreken en voldoende gemotiveerd zijn. Wat de didactische aanpak betreft, lopen de praktijken uiteen: van een zaakvakles in een vreemde taal tot echt taalgericht vakonderwijs.

De CLIL-leraren gebruiken in alle scholen de leerplannen van het zaakvak en gaan er bewuster mee om. CLIL leidt soms wel tot een trager lestempo, een lager verwerkingsniveau of minder uitbreiding.
 

Leerlingen taalvaardiger en meer gemotiveerd

12 van de 23 scholen monitoren de leerwinst in de CLIL-taal, meestal aan de hand van indrukken en algemene observaties. De meeste leerwinst wordt volgens de leraren geboekt op spreekdurf, spreekvaardigheid, woordenschat, luistervaardigheid en leesvaardigheid.

14 scholen peilen naar de tevredenheid van de leerlingen. Die blijkt groot. En ook de leermotivatie en het zelfvertrouwen stijgen. Leerlingen mogen immers fouten maken, wat hen over de spreekdrempel tilt – ook de leerlingen met taalachterstand.
 

Rol hoger onderwijs en begeleidingsdiensten cruciaal

De scholen die CLIL aanbieden, kunnen rekenen op steun van de pedagogische begeleidingsdiensten. Van de 23 CLIL-scholen vroegen 15 scholen die effectief aan. Zij bieden zowel ondersteuning op inhoudelijk als op organisatorisch en administratief vlak. Om de eigen expertise te vergroten, werken de begeleidingsdiensten op hun beurt samen met universiteiten en hogescholen. Zij spelen een belangrijke rol bij de ontwikkeling van CLIL in Vlaanderen.
 

Te weinig samenhang tussen didactiek CLIL en moderne vreemde talen

Ondanks de duidelijke en coherente visie op hun CLIL-traject, leggen de meeste scholen in hun talenbeleid te weinig de nadruk op de samenhang tussen de CLIL-didactiek, de moderne vreemdetalendidactiek en het taalgericht vakonderwijs. Daardoor ziet het merendeel van de CLIL-leraren onvoldoende in dat een taalstimulerende en taalontwikkelende onderwijspraktijk essentieel is voor elke vakdidactiek.

De kwaliteitszorg met betrekking tot CLIL is in de meeste scholen opgenomen in de globale kwaliteitszorg. De scholen zijn nog volop bezig met het verder ontwikkelen van CLIL, al dan niet met hulp van het hoger onderwijs.
 

Regelgeving vormt struikelblok

Vooral de regelgeving vormt een struikelblok voor een vlotte implementatie van CLIL op school: het vereiste niveau C1, de verplichting om een parallel Nederlandstalig traject aan te bieden, de beperkingen vanuit de rechtspositie van leraren, de maximumbesteding van 20% van de lesuren en het vereiste positieve advies van de toelatingsklassenraad.

Scholen hebben ook nood aan een gedifferentieerd nascholingsaanbod – met oog voor de verschillende ontwikkelingsstadia waarin ze zich bevinden, een uitbouw van de CLIL-netwerken en bijkomende middelen.
 

Dat CLIL zich niet beperkt tot de ‘klassieke’ zaakvakken, bewijst dit filmpje waarin de eerstejaars van DVM Humaniora Aalst lichamelijke opvoeding in het Frans krijgen van CLIL-leraar Josephine.
 

CLIL in Vlaanderen: de cijfers

Waar liggen de 23 CLIL-scholen?

  • West-Vlaanderen: 7
  • Oost-Vlaanderen: 6
  • Limburg: 5
  • Antwerpen: 3
  • Vlaams-Brabant: 1
  • Brussels Hoofdstedelijk Gewest: 1

Wat zijn de populairste CLIL-vakken?

  • economische en handelsvakken
  • aardrijkskunde
  • geschiedenis
  • wetenschapsvakken

Welke talen kiezen scholen?

  • Frans: 16
  • Engels: 15
  • Duits: 1

Welk diploma hebben de 120 CLIL-leraren in de steekproef?

  • masterdiploma: 71 leraren hebben een masterdiploma (8 met taaldiploma)
  • bachelordiploma : en 57 een bachelordiploma (32 met taaldiploma gekoppeld aan een diploma voor een zaakvak).

Het beste van Klasse in je mailbox?

  • Al 56.000 leraren zijn abonnee
  • 1 keer per week en helemaal gratis
  • Verhalen van collega’s, concrete praktijktips, exclusieve wedstrijden ...