5 vragen en antwoorden voor wie zwanger is in het onderwijs

Wanneer vertel ik de directeur over mijn zwangerschap?

In principe bezorg je ten laatste 7 weken vóór je vermoedelijke bevallingsdatum (9 weken voor een meerling) je school of centrum een attest van je arts met de vermoedelijke bevallingsdatum. Je geeft dan ook de datum mee waarop je je bevallingsverlof wil laten ingaan.  

Oefen je echter een functie uit die beschouwd wordt als een risicofunctie bij zwangerschap, dan ben je verplicht om je werkgever mee te delen dat je zwanger bent zodra je het zelf weet. Je brengt het bevoegd bestuur daarvan het best schriftelijk op de hoogte.

De preventieadviseur-arbeidsarts stelt vast of jij of je kind een risico lopen in je huidige betrekking. In dat geval moet je schoolbestuur je werkomstandigheden aanpassen. Als dat niet mogelijk is, moet je een andere betrekking óf andere toelaatbare taken krijgen (Noot: dit geldt niet als je een contractueel personeelslid bent: dan kan je niet worden aangesteld in een niet-organieke betrekking). Vrijstelling van arbeid – waarbij je dan een verlof wegens moederschapsbescherming krijgt – zal maar in zeer uitzonderlijke omstandigheden kunnen. Je kan sowieso worden vervangen in de betrekking waaruit je verwijderd wordt.

Je directie mag je vanaf het moment dat je je zwangerschap meldt niet meer ontslaan, tenzij om ernstige redenen. Let wel: loopt je opdracht als TABD’er af tijdens je zwangerschap, dan ben je geen werknemer meer in onderwijs . Dat betekent dat je op dat moment geen recht hebt op een verlofstelsel of salaris. Je valt dan terug op het vangnet van de sociale zekerheid (werkloosheidsuitkering en ziekenfonds). Wil je weten wat dit voor jou betekent? Contacteer de personeelsverantwoordelijke van je instelling.

Wanneer stop ik met werken?

De bedoeling is dat zwangere personeelsleden maximaal aan het werk blijven en ten vroegste 6 (bij een meerling 8) weken en ten laatste 1 week vóór hun vermoedelijke bevallingsdatum stoppen met werken. Hoeveel prenataal bevallingsverlof je opneemt, kies je dus zelf. Je arts kan uiteraard nog beslissen dat je vroeger moet stoppen met werken en ziekteverlof voorschrijven.

In totaal heb je recht op 15 weken (bij een meerling 17-19) bevallingsverlof. De prenatale weken worden van je postnatale weken afgetrokken.

Beval je vroeger, en heb je dus toch tijdens de verplichte 7 dagen prenataal verlof gewerkt, dan verlies je de gewerkte dagen. Overschrijd je de 6 weken prenataal verlof omdat je later bevalt, dan heeft dat geen impact op je weken postnataal verlof.

Uitzondering: als de arbeidsarts vaststelt dat je job een risico inhoudt en je directie je werkomstandigheden niet kan aanpassen of je andere taken kan geven, mag je je job niet uitvoeren. Je hebt dan recht op verlof voor moederschapsbescherming. In de praktijk zijn aangepaste veilige taken echter bijna altijd mogelijk.

Die zeer uitzonderlijke werkverwijdering geldt tijdens je hele zwangerschap. Als je borstvoeding geeft, kan je tot maximaal 5 maanden vanaf de bevallingsdatum verlof wegens moederschapsbescherming opnemen bij heel specifieke risico’s.

Vast benoemde personeelsleden krijgen bij verlof wegens moederschapsbescherming hun volledige salaris. TABD- of TADD’ers krijgen een uitkering van hun ziekenfonds. Op de website van het RIZIV kan je nalezen hoeveel die bedraagt.

Telt mijn zwangerschapsverlof mee voor mijn TADD-dagen?

Deels. Om aanspraak te maken op een TADD, heb je 290 dagen dienstanciënniteit en 200 dagen effectieve prestaties nodig. De dienstanciënniteit loopt tijdens alle zwangerschapsverloven door, maar van de 200 dagen effectieve prestaties worden maximaal 70 dagen van je bevallingsverlof (en uitzonderlijk van een verlof wegens moederschapsbescherming

Neem je ouderschapsverlof op wanneer je nog geen TADD bent, dan tellen die dagen niet mee voor je 200 dagen effectieve prestaties.

Heeft mijn zwangerschap invloed op mijn vakantiegeld of eindejaarstoelage?

Nee, bij elk zwangerschapsverlof – of je nu TABD, TADD of vastbenoemd bent – word je beschouwd als actief in dienst. Als je actief in dienst bent, blijft de teller van je geldelijke anciënniteit lopen, een van de factoren in de berekening van de eindejaarstoelage en het vakantiegeld.

Welk verlofstelsel neem ik op?

Bevallingsverlof neem je sowieso op. Daarna heb je nog een aantal opties om – al dan niet onmiddellijk aansluitend – verlof te nemen voor je kind. Plan een gesprek met je personeelsverantwoordelijke om te overlopen wat het beste bij jouw situatie past.

Bevallingsverlof (of moederschapsrust)

Het bevallingsverlof is een recht en omvat 15 weken (bij een meerling 17 weken, eventueel met 2 weken te verlengen). Je neemt maximaal 6 (bij een meerling 8) en minimaal 1 week (7 dagen) prenataal bevallingsverlof op. Wat resteert, neem je na je bevalling op. De bevallingsdag is de eerste dag van je postnataal verlof. 

Als vastbenoemde werknemer ontvang je je reguliere salaris. Heb je een tijdelijk statuut (TABD of TADD), dan krijg je een uitkering van je ziekenfonds. Op de website van het RIZIV kan je nalezen hoeveel die bedraagt.

Waar wat wanneer in te leveren?

• Attest van je arts met uitgerekende datum ten laatste 7 weken (9 bij een meerling) op het secretariaat van je instelling en als tijdelijke – TABD of TADD – ook bij je ziekenfonds.
• Doktersbriefje bij de start van je bevallingsverlof op je school (zoals bij ziekteverlof)
• Medisch attest bij het controleorgaan Certimed (zoals bij ziekteverlof)

Betaald ouderschapsverlof (loopbaanonderbreking)

Je hebt recht op loopbaanonderbreking voor ouderschapsverlof. Je kan dat voltijds, halftijds met een vijfde of met een tiende opnemen. Let wel op: sommige opnamevormen zijn een gunst. 

De loopbaanonderbreking voor ouderschapsverlof moet ten laatste één dag voor de 12e verjaardag van je kind ingaan. Bij een kind met een beperking is dat één dag voor de 21e  verjaardag. 

Dit verlofstelsel heeft een maximumduur van 4 maanden (voltijds), 8 maanden (halftijds),  20 maanden (1/5) en 40 maanden (1/10), maar kan je in schijven opnemen. Dat biedt heel wat opties, die je best overloopt met de personeelsverantwoordelijke van je school. 

Je ontvangt geen salaris, maar een uitkering van de RVA voor de volledige periode van de loopbaanonderbreking. Op de website van RVA kan je de exacte bedragen terugvinden. Scroll door naar ‘onderwijssector’.

Onbetaald ouderschapsverlof (voormalige borstvoedingsverlof)

Het onbetaald ouderschapsverlof is een recht en omvat 3 maanden. Je vraagt het verlof op je school aan en neemt het in één keer op in het jaar na de geboorte van je kind. Als je het verlof vroegtijdig stopzet, verlies je de resterende dagen.

Voor dit verlof krijg je geen salaris uitbetaald. Wel telt je verlof – net als alle zwangerschapsverloven – mee voor de berekening van je anciënniteit.

Borstvoedingspauzes

Naast bovenvermelde verloven heb je recht op pauzes om melk af te kolven. Ga met je directeur of personeelsverantwoordelijke in gesprek over het tijdstip van die pauzes.