Wat is nieuw op 1 september 2026?

Wat verandert er voor jou als leraar?

Moederschapsbescherming: andere taak is uitgangspunt

Tot nog toe ging je bij zwangerschap of borstvoeding bijna ‘automatisch’ met verlof wegens moederschapsbescherming of bedreiging door beroepsziekte wanneer je moest worden verwijderd uit een risico.

Vanaf nu is het in alle onderwijsniveaus verplicht om je andere arbeidsomstandigheden, een andere opdracht of bepaalde taken toe te wijzen die je veilig kan uitvoeren. Die zijn ofwel pedagogisch-ondersteunend, ofwel administratief van aard. Je vervanging is bovendien gegarandeerd.

Loopbaanonderbreking voor mantelzorg: flexibeler

Als je directeur of bestuur het toelaat, kan je nu in alle onderwijsniveaus een voltijdse loopbaanonderbreking voor mantelzorg per week in plaats van per maand opnemen. Kies je voor een halftijdse loopbaanonderbreking, dan kan dat ook per maand in plaats van per 2 maanden als je directeur of bestuur daarmee instemt.

In totaal heb je recht op 6 maanden voltijdse, 12 maanden halftijdse loopbaanonderbreking of 30 maanden loopbaanonderbreking met één vijfde. Dat krediet kan voortaan volledig naar één zorgbehoevende gaan.

Wat verandert er voor je school?

Organisatie van het schooljaar: lesdagen maximaliseren

In het basis- en secundair onderwijs wijzigt de organisatie van het schooljaar om de onderwijstijd zo veel mogelijk te benutten. Je school mag de lessen niet langer schorsen voor facultatieve verlofdagen of op de dag na verkiezingen in schoolgebouwen. De laatste schooldag voor de zomervakantie is een volledige schooldag.

In het basisonderwijs blijven maximaal 3 halve pedagogische studiedagen mogelijk, maar bijkomende studiedagen kan je niet meer aanvragen.

Secundaire scholen kunnen de lessen niet langer schorsen voor een pedagogische studiedag of om administratieve en onthaalformaliteiten bij het begin van het schooljaar in orde te brengen. Het aantal evaluatiedagen wordt begrensd volgens de evaluatievorm en het onderwijstype. Als lessen wegvallen door afwezigheid of een tekort aan leraren, staat de school in principe in voor een andere invulling van die schooluren.

Voor bepaalde leerlingen van de derde graad secundair kan de school beslissen dat ze later komen of vroeger naar huis gaan. Ook de samenstelling van de klassenraad versoepelt, en die kan voortaan fysiek of digitaal plaatsvinden.

Inductie: voor starters óf andere doelstelling

Dankzij eenheden inductie die je school krijgt, kan ze de opdracht van beginnende leraren in het basis- en secundair onderwijs tot 20% invullen met aanvangsbegeleiding, bijvoorbeeld voor collegiale visitatie.

In het schooljaar 2026-2027 kan je school de eenheden inductie soepeler inzetten, dus ook voor andere doelstellingen die de organisatie ten goede komen. De enige voorwaarde is dat ze er personeelsleden mee aanstelt in een wervingsambt van het onderwijzend personeel.

Inspectie: geen doorlichtingen

Omdat basisscholen vanaf 1 september 2026 aan de slag gaan met de nieuwe minimumdoelen, zal de inspectie dit schooljaar geen reguliere doorlichtingen organiseren in het gewoon en buitengewoon basisonderwijs. Ze doet daar wel ééndaagse stimulerende bezoeken om in dialoog te gaan over het traject dat de school uitstippelt om de nieuwe minimumdoelen te implementeren.

ICT-beleidsplan: geen papieren tijger

Elke onderwijsinstelling moet op 1 september 2026 gestart zijn met een ICT-beleidsplan, met daarin onder andere een globale visie op ICT en onderwijs, een professionaliseringsbeleid en maatregelen voor digitale inclusie. Dat is een voorwaarde om Digiplanmiddelen te krijgen. De nieuwe online toepassing Pictos ondersteunt scholen om het plan te maken.

Waarom zo’n plan zinvol is? Onderzoek bevestigt dat scholen met een actief ICT-beleidsplan er vaker in slagen om digitalisering succesvol te integreren in de school- en klaspraktijk. Als het leeft en gedragen wordt door het team, vormt het de brug tussen de visie op digitalisering en de concrete inzet van technologie als hefboom voor onderwijskwaliteit.

Minimumdoelen basisonderwijs: nieuwe fase

Dit schooljaar ga je in het kleuteronderwijs en in het eerste tot en met derde leerjaar lager onderwijs verplicht aan de slag met de nieuwe minimumdoelen Nederlands, wiskunde en wetenschap en techniek. Leraren kunnen daar ook al vrijwillig met de overige nieuwe minimumdoelen starten.

In het vierde, vijfde en zesde leerjaar zijn de oude eindtermen nog toegelaten, maar mag je school vrijwillig aan het werk met de nieuwe minimumdoelen als schooleigen doelen.

Nederlands: taalheldklassen en extra uren

Je basisschool gaat van start met taalheldklassen. Ze krijgt daarvoor extra lestijden, een werkingsbudget voor remediëring Nederlands, een taalexpert om haar taalbeleid te versterken en meer nascholingsmiddelen.

Je secundaire school krijgt extra uren-leraar voor Nederlands. Ze gebruikt die om leerlingen bij de overgang van het lager naar het secundair te ondersteunen. De leerlingen voor wie de klassenraad basisonderwijs dat adviseert, volgen wekelijks 3 uur extra Nederlands boven op het curriculum.

KOALA-screening: minimumdoelen-proof

Vanaf 1 oktober 2026 gebruikt je basisschool een vernieuwde KOALA-screening voor de derde kleuterklas. Die sluit aan bij de minimumdoelen, bijvoorbeeld rond verhaalbegrip. De screening van 2026 focust op luistervaardigheid. Vanaf 2027 breidt ze uit met woordenschat, fonemisch bewustzijn en getalbegrip.

Wat verandert er voor je leerlingen en hun ouders?

Vlaamse toetsen: ook voor laatstejaars secundair

In 2027 nemen ook je leerlingen van het zesde jaar secundair onderwijs deel aan de Vlaamse toetsen. Dat was al zo voor leerlingen van het vierde en zesde leerjaar lager en het tweede jaar secundair. Op die manier leggen leerlingen tijdens hun schoolloopbaan dus 4 keer de digitale toetsen voor Nederlands en wiskunde af.

Tuchtdossier: beter gestoffeerd en overdraagbaar

Vanaf 1 september 2026 is je basis- of secundaire school verplicht om de begeleidende maatregelen op te nemen in het tuchtdossier van een leerling. Wanneer de leerling van school verandert, krijgt 1 personeelslid van de nieuwe school inzage in het dossier om de leerling vanaf de start gericht te begeleiden. Enkel de informatie die nodig is voor de begeleiding wordt gedeeld. Je moet de leerling en zijn ouders ook op de hoogte brengen dat je de informatie deelt.

Overstap van kleuter naar lager: klassenraad beslist

Voortaan is het de klassenraad die, rekening houdend met de minimumdoelen, beslist of een kleuter mag overgaan naar het lager onderwijs. Tot nog toe gold een minimaal aantal halve dagen aanwezigheid als criterium. Dat vervalt nu. Kleuterparticipatie blijft wel belangrijk voor de leerplicht en schooltoeslag.

Inschrijvingsgeld volwassenenonderwijs: opnieuw verlaagd

Voor wie Frans, Duits of Engels volgt in het volwassenenonderwijs, verlaagt het inschrijvingsgeld opnieuw naar het standaardtarief van 2,25 euro per lestijd met een maximumbedrag van 450 euro per opleiding per semester. Voor bepaalde doelgroepen geldt het verminderd tarief van 1 euro per lestijd.

Benieuwd naar álle nieuwe maatregelen? Je vindt ze per onderwijsniveau op Onderwijs Vlaanderen (LINK).